Bureau Waardenburg
Varkensmarkt 9
4101 CK Culemborg
T: 0345 512710
e-mail buwa

Het tweede monitoringsjaar Trintelzand
U bevindt zich hier:

De eerste baardmannetjes en otters zijn gearriveerd!

Het 2e monitoringsjaar van de ecologische ontwikkeling van Trintelzand is alweer in volle gang! In 2020 is Bureau Waardenburg in opdracht van Rijkswaterstaat Midden-Nederland begonnen met de uitvoering van de ecologische monitoring van het nieuwe natuurgebied in het Markermeer. Een vijfjarig monitoringsproject moet inzichtelijk maken hoe de natuur zich in dit nieuwe natuurgebied ontwikkelt en wat de onderlinge samenhang is tussen de ontwikkelingen van de verschillende ecologische groepen (voedselweb) als ook de hydrologische en morfologische veranderingen het gebied.

Verschillende ecologische zones

Overzichtsfoto Trintelzand 2021
Aanbrengen van een automatische batcorder
Plaatsen van ontvangers voor gezenderde vis

Korte terugblik naar 2020

Onze experts en veldmedewerkers kunnen terugkijken op een prachtig jaar mooi veldwerk op Trintelzand! Vogels als dwergstern, kluut en gele kwikstaart komen al tot broeden in het gebied maar ook jagende zee- en visarenden weten Trintelzand te vinden. Daarnaast zijn midden in het gebied reeds meer dan 1000 geluidsopnames van in totaal 7 vleermuissoorten vastgelegd. Tenslotte is het biovolume en soortenrijkdom aan fytoplankton voornamelijk hoog binnen de meer luwere delen van Trintelzand (6-40 mm3/l, 65 taxa), terwijl binnen de meer dynamische delen van Trintelzand dit veel lager is (<4 mm3/l, 53 taxa). 

/monitoring-trintelzand-2020.html

Vooruitblik op 2021 en verder

Mede dankzij onze enthousiaste opdrachtgever en samenwerking met nieuwe partijen, kunnen we het komende jaar de ecologisch monitoring uitbreiden met o.a. innovatieve monitoringstechnieken en nieuwe soortgroepen.

  • Insecten: Komend jaar zullen we op Trintelzand ook insecten monitoren met behulp van malaisevallen. Hiervoor gebruiken we, in samenwerking met het NIOO-KNAW, dezelfde methode als in het Markerwadden onderzoek.

  • Gedeeltelijke voedselwebanalyse met behulp van eDNA metabarcoding: Aan de hand van DNA sporen in watermonsters (environmental DNA ofwel eDNA) wordt een beeld gekregen van de aanwezige soortgroepen binnen een deelgebied en de onderlinge verhoudingen tussen soortgroepen op basis van eDNA reads. Een marker voor zowel vissen als eukaryoten (alle organismen waarvan iedere cel een celkern bevat) wordt gebruikt om verschillende soortgroepen te detecteren. Datura Molecular Solutions voert de laboratoriumanalyse uit en ondersteunt samen met Witteveen+Bos de (nog ingewikkelde) interpretatie van de data.

  • Detectie van Markerwadden vissen: In juni 2021 zijn er in samenwerking met het NIOO-KNAW ontvangers geplaatst om vissen die gezenderd zijn in het kader van het Markerwadden onderzoek ook binnen Trintelzand te kunnen detecteren. Wij zijn benieuwd in welke mate vissen vanuit de Markerwadden ook Trintelzand zullen bezoeken!

  • Broedvogelonderzoek met drone: Aangezien sommige delen van Trintelzand moeilijk begaanbaar zijn (moerassig gebied!) zullen we drones inzetten voor het broedvogelonderzoek om deze gebieden alsnog te kunnen inventariseren. Hier is uiteraard een ontheffing voor aangevraagd en verleend.

  • Niet-broedvogels: In de periode augustus -maart worden tevens de niet-broedvogels uitgebreid in kaart gebracht. Er zal in het bijzonder worden gekeken naar het najaar en vroege voorjaar (doortrekperiode van diverse vogels), overwinterende dieren en de slaapplaatsen binnen het gebied.

  • Migratiegedrag vleermuizen:

Gele kwikstaart met op de achtergrond bloeiende moerasandijvie
Kluut

Ontwikkelingen binnen het gebied

Het is in dit 2e jaar van de monitoring nog iets te vroeg om onderlinge verbanden te leggen tussen de ontwikkeling van de verschillende ecologische groepen, wel zien we het gebied langzaam veranderen vanuit de pioniersfase naar een meer stabiel systeem; de eerste baardmannetjes en kleine karekieten zijn al gearriveerd (typische rietvogels) en ook is explosieve groei van de brakwateraasgarnaal aangetroffen, belangrijk voedsel voor vissen en steltlopers. Tenslotte nog een leuke waarneming, de eerste ottersporen zijn gespot!

De komende jaren gaan we verder met dit monitoringsprogramma waarna een uitgebreide eindanalyse volgt. Zelf ook benieuwd? Het natuurgebied is niet toegankelijk maar vanaf de uitkijkpost met verrekijker bij Trintelhaven aan de IJsselmeerzijde is het gebied mooi te overzien.

Lees hier over de resultaten in het eerste monitoringsjaar Trintelzand, 2020.

Contactpersoon Rijkswaterstaat Midden Nederland: Ria Kamps-Mulder
Vanuit Bureau Waardenburg kunt u contact opnemen met: